İzmir Saat Kulesi'nin Tarihi - Egitim,Sendika,Siyaset,AutoCAD,CATİA,OSYM,LGS,ÖSS,AOF,KPSS,657,657 Sayılı Devlet Memurları,Platformu

**AkıNCı** · 09-13-2008, 23:11

İzmir Saat Kulesi'nin Tarihi

Burada anlatılan yüz yıllık kentsel bir simgenin doğuş öyküsüdür. Saat Kulesi ve onun içinde bulunduğu kamusal mekan, yüz yıllık yaşam serüveninde; ihtilallere, işgallere, kurtuluşlara, devrimlere, suikastlara, toplumsal dönüşümlere, kentsel değişimlere, yangınlara, şenliklere, Atatürk, İnönü, Bayar, Menderes gibi liderlerin İzmir’e gelişlerine, ilk gençlik aşklarındaki buluşmalara, İzmirliler’in randevularında bir araya gelişlerine vb. bir çok acı tatlı, güzel çirkin olaylara tanık olmuş ve bunları hâlâ belleğinde saklayan, yaşayan bir tarihtir.

Ne var ki, İzmirlilerin ya da İzmir’e gelenlerin her gün birkaç kez önünden gelip geçtikleri, randevulaşıp buluştukları, önünde hatıra fotoğrafları çekildikleri bu tarihsel anıt hakkında bilgileri nedir diye düşündüğümüzde, konuya ilişkin yapılan yayın ve çalışmaların azlığı ve içerisindeki yanlış bilgileri –hatta yanlış tarihteki kutlamaları- görünce, kentte yaşayanların bu konudaki bilgilerinin çok yetersiz olduğunu üzülerek gözlemledik.

Saat, zamanı ölçen, insanların yaşamını düzene koyan, yaşamın her anını belirleyen, vazgeçilemez en önemli araç olarak tanımlanabilir. Saatlerin ortaya çıkışı, zaman kavramıyla doğrudan ilintili olup, bu kavram ünlü sosyal bilimci Emil Durkheime tarafından, insanoğlunun, çevresinde olup bitenleri süresine ve öncelik-sonralık sırasına bakarak aklında yarattığı zihnî bir yapıt olarak tanımlanmıştır. Aslında zaman diye bir şey yoktur ve zaman, insanların ürettiği soyut bir kavramdır, belli bir doğrultuda, geri dönülemez biçimde akıp gitmekte ve insanoğlu da bunu bilmektedir. Zamanın somutlaştırılması anlamına gelen saatler ile aslında akıp giden hareket ve hız ölçülmektedir. Kum saatinden güneş saatine, oradan da mekanik saatlere giden çizgide gözlemlenen o olmuştur.

Zamanı ölçen aletler olarak ilk saatlerin, dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönme hızından ya da bir başka deyişle, o zamanki insanların bakış açısıyla, güneşin dünya etrafındaki dönme hızından yararlanılarak yapılan “güneş saatleri” olduğunu bilmekteyiz. Bu saatleri daha sonra su ve kum saatleri izlemiştir. Mekanik saatin ortaya çıkışı ise Milattan Sonra XII. yüzyıldadır.

Başlangıçta, portatif ev saatleri şeklinde kullanılan mekanik saatler, zaman içinde, köstekli saat olarak ceplere, saat kuleleri olarak da kentlerin önemli meydanlarına girmiştir. Saat Kulelerinin ilk örneklerine XIII. yüzyıldan itibaren Avrupa’da Kiliselerde ve Saray Kulelerinde rastlanılmaktadır. İtalya’da De Dondi’nin 1348 ile 1362 yılları arasında ve Fransa’da Henri de Vick’in Fransa Kralı V. Charles için 1360’da inşa etmiş olduğu saat kuleleri bunların ilk örnekleridir. XV. yüzyılda yapılan ilk saatler ve saat kuleleri, matbaa baskısı kitaplarla birlikte, Ortaçağ’a son veren makine oldu.

Ortaçağın sona ermesiyle açılan yeni çağda, Avrupa’da saat kuleleri öylesine önem kazanmışlardır ki, ünlü kent tarihçisi Mumford, “Modern çağları belirleyen teknolojinin, sanıldığı gibi buhar makinesi değil, saat olduğunu” söyleyecek kadar ileri gitmiştir.

Saat Kulesi yapma geleneği Avrupa’da XIV. yüzyılda yaygınlaşmışsa da; Osmanlı topraklarına Kanunî döneminden hemen sonra XVI. yüzyılın sonlarında girmiştir. Osmanlı’daki saat kulelerinin ilk izlerine Balkanlar’da, Banyaluka Ferhat Paşa Camii (1577) ve Üsküp Saat Kulesi (1593) ile rastlanmaktadır. Osmanlı gündelik hayatına XVI. yüzyılın sonunda giren saat kulelerinin yapımı, XVIII. ve XIX. yüzyıllarda Batı’dan Doğu’ya doğru giderek artmıştır.

Osmanlı Devleti’nde kent ve kasabalarda saat kulesi yapımının hızlanmasında, Sultan II. Abdülhamit’in (1876-1909) yirmi beşinci cülûs yıldönümü vesile olmuştur. Sultan Abdülhamit 1317 Hicrî yılında (1899-1900) yayınladığı bir “irâde-i seniyye” gereğince, kendi namına bir çok vilâyet ve sancaklarda büyük saatlerin yapılmasını emretmiştir. Bu irade üzerine Osmanlı coğrafyasındaki bir çok vilâyet ve sancaklarda saat kulesi yapımına gidilmiş, günümüzde bir çok Anadolu kentinde halen ayakta durmakta olan saat kulelerinin bir çoğu bulundukları şehrin simgesi haline gelmişlerdir.

Saat kulelerinin yaygınlaşmasında Sultan II. Abdülhamit’in yirmi beşinci cülûs yıldönümü önemli bir dönüm noktası oluşturmuşsa da, aslında Osmanlı İmparatorluğu’nun XIX. yüzyılda girmiş olduğu Batılılaşma sürecinin etkisini de vurgulamak gerekmektedir. 1839’da başlayan Tanzimat döneminden sonra kentlerde inşasına başlanan Askerî Kışla, Hükümet Konağı, Hastane ve Hapishane gibi kamusal yapılar, Osmanlı Devleti’nde Batılı bir çizginin oluşumuna katkı sağlamışlar, bu kombinezasyona saat kulesinin de eklenmesiyle İmparatorlukta önemli kamusal alanlar oluşmaya başlamıştır.

Saat kulelerinin yapımıyla birlikte Müslüman kitlenin zaman ölçüm sisteminde önemli bir değişim yaşanmaya başlanmış, “ezanî” zaman ölçümünden, bilimsel hesaplara dayanan zaman ölçümüne yönelinmiş, toplumsal yapıda önemli bir modernleşme süreci başlamıştır.

09-13-2008, 23:11	#1 (permalink)
AkıNCı Genel Yönetici Üyelik tarihi: Feb 2008 Mesajlar: 3.343 Konular: 1983 Teşekkür: 8.076 Thanked 1.439 Times in 808 Posts REP Gücü : 500 REP Puanı : 8210 REP Seviyesi :	İzmir Saat Kulesi'nin Tarihi İzmir Saat Kulesi'nin Tarihi İzmir Saat Kulesi'nin Tarihi Burada anlatılan yüz yıllık kentsel bir simgenin doğuş öyküsüdür. Saat Kulesi ve onun içinde bulunduğu kamusal mekan, yüz yıllık yaşam serüveninde; ihtilallere, işgallere, kurtuluşlara, devrimlere, suikastlara, toplumsal dönüşümlere, kentsel değişimlere, yangınlara, şenliklere, Atatürk, İnönü, Bayar, Menderes gibi liderlerin İzmir’e gelişlerine, ilk gençlik aşklarındaki buluşmalara, İzmirliler’in randevularında bir araya gelişlerine vb. bir çok acı tatlı, güzel çirkin olaylara tanık olmuş ve bunları hâlâ belleğinde saklayan, yaşayan bir tarihtir. Ne var ki, İzmirlilerin ya da İzmir’e gelenlerin her gün birkaç kez önünden gelip geçtikleri, randevulaşıp buluştukları, önünde hatıra fotoğrafları çekildikleri bu tarihsel anıt hakkında bilgileri nedir diye düşündüğümüzde, konuya ilişkin yapılan yayın ve çalışmaların azlığı ve içerisindeki yanlış bilgileri –hatta yanlış tarihteki kutlamaları- görünce, kentte yaşayanların bu konudaki bilgilerinin çok yetersiz olduğunu üzülerek gözlemledik. Saat, zamanı ölçen, insanların yaşamını düzene koyan, yaşamın her anını belirleyen, vazgeçilemez en önemli araç olarak tanımlanabilir. Saatlerin ortaya çıkışı, zaman kavramıyla doğrudan ilintili olup, bu kavram ünlü sosyal bilimci Emil Durkheime tarafından, insanoğlunun, çevresinde olup bitenleri süresine ve öncelik-sonralık sırasına bakarak aklında yarattığı zihnî bir yapıt olarak tanımlanmıştır. Aslında zaman diye bir şey yoktur ve zaman, insanların ürettiği soyut bir kavramdır, belli bir doğrultuda, geri dönülemez biçimde akıp gitmekte ve insanoğlu da bunu bilmektedir. Zamanın somutlaştırılması anlamına gelen saatler ile aslında akıp giden hareket ve hız ölçülmektedir. Kum saatinden güneş saatine, oradan da mekanik saatlere giden çizgide gözlemlenen o olmuştur. Zamanı ölçen aletler olarak ilk saatlerin, dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönme hızından ya da bir başka deyişle, o zamanki insanların bakış açısıyla, güneşin dünya etrafındaki dönme hızından yararlanılarak yapılan “güneş saatleri” olduğunu bilmekteyiz. Bu saatleri daha sonra su ve kum saatleri izlemiştir. Mekanik saatin ortaya çıkışı ise Milattan Sonra XII. yüzyıldadır. Başlangıçta, portatif ev saatleri şeklinde kullanılan mekanik saatler, zaman içinde, köstekli saat olarak ceplere, saat kuleleri olarak da kentlerin önemli meydanlarına girmiştir. Saat Kulelerinin ilk örneklerine XIII. yüzyıldan itibaren Avrupa’da Kiliselerde ve Saray Kulelerinde rastlanılmaktadır. İtalya’da De Dondi’nin 1348 ile 1362 yılları arasında ve Fransa’da Henri de Vick’in Fransa Kralı V. Charles için 1360’da inşa etmiş olduğu saat kuleleri bunların ilk örnekleridir. XV. yüzyılda yapılan ilk saatler ve saat kuleleri, matbaa baskısı kitaplarla birlikte, Ortaçağ’a son veren makine oldu. Ortaçağın sona ermesiyle açılan yeni çağda, Avrupa’da saat kuleleri öylesine önem kazanmışlardır ki, ünlü kent tarihçisi Mumford, “Modern çağları belirleyen teknolojinin, sanıldığı gibi buhar makinesi değil, saat olduğunu” söyleyecek kadar ileri gitmiştir. Saat Kulesi yapma geleneği Avrupa’da XIV. yüzyılda yaygınlaşmışsa da; Osmanlı topraklarına Kanunî döneminden hemen sonra XVI. yüzyılın sonlarında girmiştir. Osmanlı’daki saat kulelerinin ilk izlerine Balkanlar’da, Banyaluka Ferhat Paşa Camii (1577) ve Üsküp Saat Kulesi (1593) ile rastlanmaktadır. Osmanlı gündelik hayatına XVI. yüzyılın sonunda giren saat kulelerinin yapımı, XVIII. ve XIX. yüzyıllarda Batı’dan Doğu’ya doğru giderek artmıştır. Osmanlı Devleti’nde kent ve kasabalarda saat kulesi yapımının hızlanmasında, Sultan II. Abdülhamit’in (1876-1909) yirmi beşinci cülûs yıldönümü vesile olmuştur. Sultan Abdülhamit 1317 Hicrî yılında (1899-1900) yayınladığı bir “irâde-i seniyye” gereğince, kendi namına bir çok vilâyet ve sancaklarda büyük saatlerin yapılmasını emretmiştir. Bu irade üzerine Osmanlı coğrafyasındaki bir çok vilâyet ve sancaklarda saat kulesi yapımına gidilmiş, günümüzde bir çok Anadolu kentinde halen ayakta durmakta olan saat kulelerinin bir çoğu bulundukları şehrin simgesi haline gelmişlerdir. Saat kulelerinin yaygınlaşmasında Sultan II. Abdülhamit’in yirmi beşinci cülûs yıldönümü önemli bir dönüm noktası oluşturmuşsa da, aslında Osmanlı İmparatorluğu’nun XIX. yüzyılda girmiş olduğu Batılılaşma sürecinin etkisini de vurgulamak gerekmektedir. 1839’da başlayan Tanzimat döneminden sonra kentlerde inşasına başlanan Askerî Kışla, Hükümet Konağı, Hastane ve Hapishane gibi kamusal yapılar, Osmanlı Devleti’nde Batılı bir çizginin oluşumuna katkı sağlamışlar, bu kombinezasyona saat kulesinin de eklenmesiyle İmparatorlukta önemli kamusal alanlar oluşmaya başlamıştır. Saat kulelerinin yapımıyla birlikte Müslüman kitlenin zaman ölçüm sisteminde önemli bir değişim yaşanmaya başlanmış, “ezanî” zaman ölçümünden, bilimsel hesaplara dayanan zaman ölçümüne yönelinmiş, toplumsal yapıda önemli bir modernleşme süreci başlamıştır. [Linkleri ve Resimleri Sadece Üyelerimiz Görebilir. Üye Olmak İçin Tıklayın...] İran lı şair derki, aşka uçma kanatların yanar, Mevlana derki, aşka uçmadıktan sonra kanatlar neye yarar... Bu şehir anlamadı SEN beni anlamadın sokaklar anlamadı SEN KAVGADA GÖR BENİ BİR YAŞAM BİÇİMİ !!.''657'' [Linkleri ve Resimleri Sadece Üyelerimiz Görebilir. Üye Olmak İçin Tıklayın...]

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
İzmir’e yeni üniversite	AkıNCı	Eğitim Haberleri	0	03-14-2008 10:21

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

(View-All) Daha önceden bu konuyu okuyan üyelerimiz : 0
There are no names to display.